Hoe vroeger jongeren enthousiast worden van accountancy, hoe groter de kans dat ze later instromen in het beroep. Professor Patricia Everaert maakte er haar missie van om studenten warm te maken voor een toekomst als accountant of ondernemer. Hoe? Door haar lessen zo concreet en creatief mogelijk te maken.
Patricia Everaert is professor aan de Universiteit Gent. Met algemeen boekhouden en management accounting als haar specialismen, doceert ze zowel aan de faculteit Economie en Bedrijfskunde, als aan andere disciplines, zoals Rechten, Letteren en Wijsbegeerten, en Geneeskunde.
Waarom is accounting voor die opleidingen relevant?
“Ik zie steeds vaker dat die andere disciplines het belang inzien van een goed begrip van de cijfers. Maar hoewel niet-specialisten meer en meer geïnteresseerd zijn in accounting, moeten mijn collega’s aan de hogescholen en universiteiten hard strijden om voldoende uren te krijgen om hun expertise te onderwijzen aan de specialisten.”
Bizar.
“Inderdaad. De expertise van hun accountant is voor ondernemers nochtans de belangrijkste motivatie om een beroep op hen te doen, wijzen onze onderzoeken uit. De reden waarom die expertise onder druk komt te staan, is de vraag vanuit het bedrijfsleven om studenten klaar te stomen voor de arbeidsmarkt. Vandaar de toenemende focus op de vaardigheden om met software te werken en soft skills om met klanten in contact te komen.”
Je zou denken dat de digitalisering de vraag naar jonge werknemers doet afnemen, maar het tegenovergestelde is waar
Is het tekort aan accountants daar de enige reden voor?
“Nee, accountancykantoren en de Big Four hebben een enorme vraag naar pas afgestudeerden. Je zou denken dat de digitalisering en de automatisering die vraag doen afnemen, maar het tegendeel is waar. De digitalisering biedt eens zoveel opportuniteiten om meer advies te geven. En vergeet de complexiteit van de wetgeving niet, waardoor accountants zich permanent moeten bijscholen en steeds andere types van advies ontstaan.”
Studenten bereiden zich er dus maar beter op voordat het leren niet stopt na het afstuderen.
“Accountancy is levenslang leren. Daarom hebben we samen met de Hogeschool Gent, de Arteveldehogeschool en het ITAA een postgraduaat opgericht om jongeren die al aan het werk zijn, te helpen hun titel te behalen. Na die driejarige opleiding van één avond per week moeten ze alleen nog het examen deontologie en de mondelinge bekwaamheidsproef afleggen.”
Naast het postgraduaat ontwikkelde uw onderzoeksgroep ook de NABO of Nieuwe Aanpak Boekhoud Onderwijs. Waarom?
“Daarmee bieden we ons vakgebied op een innovatieve en creatieve manier aan. Helemaal anders dan hoe ik het vroeger aangeleerd kreeg, vertrekken we vanuit de leefwereld van de studenten, en dus niet vanuit de theorie. Die concrete aanpak weet zowel specialisten als niet-specialisten te enthousiasmeren.”
Vertaalt u die aanpak ook naar andere doelgroepen?
“Je hebt studenten die aan onze universitaire opleiding beginnen, maar in het middelbaar weinig boekhouden kregen. Voor hen is er de vakantiecursus Boekhouden. Er zijn ook leerlingen uit de middelbare school die zichzelf nog niet zien als toekomstige accountants of ondernemingscoaches. Dankzij het fantastische initiatief Samen Impact, waarvoor ik alle sponsors zeer dankbaar ben, leiden we leerkrachten uit het middelbaar op om ook de jongsten enthousiast te maken voor het beroep.”
Accountancy is een verhaal van levenslang leren.
U focust zich duidelijk op jongeren.
“We herinneren ons allemaal nog die ene leerkracht die ons op de een of andere manier geïnspireerd heeft. Die inspiratie willen we doorgeven aan leerlingen die in eerste instantie denken dat boekhouden veel te complex is, en dus niets voor hen.”
Welke plek neemt de digitalisering in binnen deze opleidingen?
“Bijvoorbeeld binnen de master Business Economics vind je het vak Accounting in practice. Dat is gewijd aan digitale tools, en verandert elk jaar van inhoud. Zo kunnen we software, informatica en programmeren koppelen aan sterke inhoudelijke kennis. Als mens zullen we altijd met de uitzonderingen geconfronteerd worden die niet geautomatiseerd kunnen worden.”
Welke andere kansen en uitdagingen biedt digitalisering volgens u?
“Cijfers zijn sneller ter beschikking, waardoor je sneller kan bijsturen. Ze zijn ook diepgaander, zodat je moeilijke beslissingen op een datagedreven manier maakt. Verder biedt digitalisering steeds meer mogelijkheden voor projecties en simulaties.”
Al worden de mogelijkheden nog niet optimaal benut.
“De veelheid aan softwarepakketten maakt het voor accountants moeilijk om te kiezen wat goed voor hen is. Een consolidatie zou zeker helpen. De pakketten die het goed doen, zijn die die ontstaan zijn vanuit de sector zelf.”
Ik zie onder studenten meer collegialiteit en bereidheid om expertise te delen.
Ziet u andere factoren die de toekomst van de accountancy zullen bepalen?
“De verjonging. We zitten met een grote groep accountants die binnenkort met pensioen gaan, en dus een nog grotere nood aan jonge mensen. Het is een illusie dat zij hun job op dezelfde manier zullen aanpakken als hun collega’s van twintig of dertig jaar ouder. Ik zie bijvoorbeeld meer collegialiteit en bereidheid om samen te werken en expertise te delen. Jonge accountants zijn niet bang om hun ondernemers door te verwijzen naar een notaris of juridisch expert met meer kennis van zaken.”
Heeft de digitalisering een positief effect op het imago van de accountant?
“Moeilijke vraag. Ik zou graag zeggen van wel, maar ben er niet zeker van dat onze maatschappij dat zo ziet. Mensen binnen de sector begrijpen het wel, maar wie erbuiten staat heeft misschien de indruk dat alles vanzelf gaat en je geen accountant meer nodig hebt. Ook door sommige reclameboodschappen van softwareleveranciers.”
Foto: Patricia Everaert (foto: Damon De Backer)
