Tijdens de Docentendag van AccountancyVandaag (9 september 2025, Thomas More Hogeschool, Mechelen) stond het thema duurzaamheid centraal in de lezing van Khan Moons (22), pas afgestudeerd in Milieu- en Duurzaamheidsmanagement en ondernemer in spe.
Hij lichtte toe hoe accountants zich kunnen positioneren in een wereld waar ESG (Environmental, Social & Governance) een almaar grotere rol speelt. “Met de toenemende duurzaamheidscompliance voor bedrijven worden accountants steeds belangrijker als adviseur en eerste aanspreekpunt.”
Van cijfers naar strategisch partnerschap
De voorbije decennia lag de focus van de accountant op repetitief cijferwerk en boekhouding. Maar die rol is in beweging. Steeds meer klanten verwachten van hun adviseur bredere zakelijke dienstverlening, waarbij ook thema’s als duurzaamheid, juridische vraagstukken, financieel advies en digitalisering aan bod komen.
Uit een snelle rondvraag bij de deelnemers bleek dat het merendeel van het publiek duurzaamheidsthema’s in opleidingen integreert.
Khan benadrukte dat accountants een vertrouwenspositie innemen bij ondernemers: “Door de al opgebouwde relatie hebben accountants de unieke kans om als partner te fungeren in de duurzame transitie. Die rol ligt in eerste instantie bij duurzaamheidscompliance: het vertalen van complexe regelgeving naar duidelijke adviezen en het strategisch inzetten van rapportering als hefboom voor bedrijven.”
Duurzaamheid in de breedte
Duurzaamheid wordt vaak in de eerste plaats geassocieerd met milieu-impact. Khan benadrukte echter dat het begrip veel ruimer is, en ook sociale thema’s zoals arbeidsomstandigheden en bestuursaspecten zoals anticorruptie onder het brede begrip duurzaamheid vallen.
Aan welke termen dachten de aanwezige deelnemers spontaan bij de term ‘duurzaamheid’? De antwoorden waren divers:
De uiteenlopende antwoorden bevestigden hoe breed duurzaamheid kan worden geïnterpreteerd. Khan stelde de groep gerust dat het niet de rol van accountants is om expert te zijn in elk van deze thema’s.
De juiste focus voor accountants
Volgens hem ligt de meerwaarde van accountants niet in technisch milieuadvies of operationele verbeteringen. Hun kracht zit elders:
- Compliance duiden: inzicht geven in welke regels nu gelden en welke eraan komen.
- Data en rapportering: bepalen welke gegevens nodig zijn en volgens welke standaarden die moeten worden vastgelegd.
- Strategisch adviseren: laten zien hoe duurzaamheid een hefboom kan zijn voor financiering, subsidies, verzekeringen en stakeholderrelaties.
“De kracht van accountants ligt in het vertalen van regels naar duidelijkheid, van verplichtingen naar oplossingen en van duurzaamheid naar toekomstgerichte bedrijfsstrategie.”
Waar komt de druk vandaan?
De vraag naar duurzaamheidsinformatie groeit en komt uit verschillende hoeken. Vanuit de financiële sector zien banken, investeerders en verzekeraars ESG-criteria steeds vaker als bepalende factoren. Banken en verzekeraars zullen duurzaamheid structureel verwerken in hun risicobeoordeling en kapitaalvereisten, terwijl investeringsfondsen transparantie vragen onder SFDR (Sustainable Finance Disclosure Regulation).
In dit kader verwees hij naar Kube ESG, een platform ontwikkeld door Isabel en bedoeld om vlot informatie uit te wisselen tussen bedrijven en banken.
Daarnaast is er druk vanuit stakeholders. Europese regelgeving zoals de CSRD (Corporate Sustainablity Reporting Directive) zorgt voor verplichte ketendruk, terwijl vrijwillige initiatieven vanuit grote ondernemingen diezelfde druk versterken. “Voor veel kmo’s kan dit aanvoelen als ‘paniek’”, aldus Khan, “omdat zij vaak niet weten welke informatie precies nodig is en hoe ze dat praktisch moeten aanpakken”
Wat stakeholders willen weten
Stakeholders vragen steeds vaker om concrete duurzaamheidsdata. Dat kan gaan over bijvoorbeeld CO₂-uitstoot, energieverbruik, afvalstromen, gebruik van grondstoffen, arbeidsomstandigheden of ethische bedrijfscodes. “Dit soort gegevens vormen de basis voor duurzaamheidsrapportering”, beklemtoonde Khan. “We zitten momenteel in een tijdperk van transparantie en datadeling. Voor accountants betekent dit dat zij hun klanten kunnen helpen bij het stroomlijnen van dataverzameling en rapportering, en zo rust brengen in de wirwar van vereisten.”
“Bedrijven worden in toenemende mate geconfronteerd met duurzaamheidsvragen, waarbij ze hulp vragen aan accountants. Tegelijk is de VSME-standaard een waardevol instrument dat door elk bedrijf zou moeten worden ingevuld. En last but not least: we hebben het vooral gehad over duurzaamheidscompliance, maar we mogen niet vergeten waarom we dit doen. Duurzaamheid is meer dan een rapporteringsverplichting of strategische keuze, het is onze gezamenlijke plicht om maatschappelijk verantwoord te ondernemen.”
VSME als oplossing
Om de complexiteit te beheersen, wees Khan op de rol van de VSME-standaard, een door de EU ontwikkelde uniforme rapporteringsoplossing voor kmo’s. “De standaard is ontworpen om te beantwoorden aan de duurzaamheidsinformatie die wordt gevraagd door zowel de financiële sector als door CSRD-plichtige partners. Zo krijgen bedrijven één kader dat voldoet aan de uiteenlopende eisen en accountants een praktisch instrument om ondernemers met vertrouwen te begeleiden..
Op zijn vraag welke accountantskantoren duurzaamheid in hun dienstenpakket hebben geïntegreerd, verwezen de deelnemers voornamelijk naar de Big 4 en Mid Tiers.
Khan sloot af met de volgende key takeaways: “Bedrijven worden in toenemende mate geconfronteerd met duurzaamheidsvragen, waarbij ze hulp vragen aan accountants. Tegelijk is de VSME-standaard een waardevol instrument dat door elk bedrijf zou moeten worden ingevuld. En last but not least: we hebben het vooral gehad over duurzaamheidscompliance, maar we mogen niet vergeten waarom we dit doen. Duurzaamheid is meer dan een rapporteringsverplichting of strategische keuze, het is onze gezamenlijke plicht om maatschappelijk verantwoord te ondernemen.”
