Nieuwe cijfers van de FOD Economie bevestigen dat Belgische kmo’s op het vlak van digitalisering opmerkelijk goed presteren in vergelijking met hun Europese collega’s. Toch blijft er een kloof bestaan tussen de kleinste ondernemingen en de middelgrote spelers, vooral als het gaat om meer geavanceerde technologieën zoals artificiële intelligentie en robotisering.
Precies daar komt de rol van accountants in beeld. Niet alleen begeleid je als professional ondernemers en zelfstandigen richting e-invoicing – je fungeert ook als klankbord en gids in een digitaal en administratief landschap dat almaar sneller evolueert.
Belgische kmo’s: digitaal goed gewapend, maar met groeipotentieel
Het merendeel van de Belgische kmo’s heeft vandaag al een stevige digitale basisinfrastructuur. Computertoepassingen, breedbandverbindingen en cloudoplossingen zijn de norm. Uit het onderzoek van de FOD Economie blijkt dat twee derde van de middelgrote ondernemingen al in de cloud werkt en dat meer dan 90 procent van de bedrijven met meer dan tien werknemers telewerken faciliteren.
Waar het verschil zichtbaar wordt, is in de toepassing van meer geavanceerde technologieën. Data-analyse is in opmars, met 65 procent van de middelgrote kmo’s die deze methode inzetten om klantengedrag te doorgronden of machinegegevens te benutten. Bij micro-ondernemingen blijft dat gebruik beperkt tot 20 procent. Voor AI en robotisering liggen de cijfers nog lager, maar toch behoort België tot de Europese top: ons land staat in de top vijf voor het gebruik van artificiële intelligentie door kmo’s.
Toch blijven er belemmeringen bestaan. Een gebrek aan technische expertise, de kostprijs van investeringen en bezorgdheden rond juridische en privacyaspecten houden veel kleinere bedrijven nog tegen. Het toont aan dat de digitale kloof niet langer tussen landen loopt, maar binnen onze eigen kmo-populatie.
E-invoicing als hefboom en accountant als gids
Een concreet en actueel voorbeeld van digitalisering is de verplichte elektronische facturatie die vanaf 1 januari 2026 geldt voor alle B2B-transacties. In een vorig artikel kon je lezen hoe uit een bevraging bij 1.679 ITAA-leden blijkt dat bijna 40 procent van de ondernemers die met een accountant samenwerken al klaar is voor de overstap. Verwacht wordt dat dit aandeel tegen de deadline oploopt tot meer dan 85 procent.
Dat succes is geen toeval. Accountants en belastingadviseurs nemen hun rol als begeleider ernstig. Twee derde van de kantoren heeft inmiddels een communicatieplan klaar om klanten te informeren, en bijna 65 procent heeft al een e-facturatiesysteem opgezet. Ondernemers ervaren de overstap bovendien steeds minder als problematisch. Het toont hoe groot de impact van accountants is in de adoptie van digitale praktijken.
De voordelen zijn evident: minder administratie, snellere betalingen en een betere voorbereiding op de digitale toekomst. Voor jou als accountant betekent dit dat jouw adviesrol nog duidelijker naar voren komt. Je bent de schakel die technologische verandering vertaalt naar concrete meerwaarde voor jouw klanten.
De paradox: digitalisering én administratieve overlast
Toch wringt er iets. Terwijl accountants ondernemers helpen digitaliseren, botsen ze zelf nog dagelijks op een administratieve overlast die hun werk verzwaart. Uit een ledenbevraging van het ITAA blijkt dat maar liefst 92 procent van de accountants en belastingadviseurs hinder ondervindt van omslachtige regels en niet-geoptimaliseerde digitale tools van de overheid.
Voorbeelden zijn legio: dubbele registraties zoals bij commerciële huurcontracten, het invullen van het UBO-register terwijl de gegevens elders al beschikbaar zijn, of digitale loketten die minder efficiënt werken dan gehoopt. Het gevolg: tijdverlies, frustratie en hogere kosten voor ondernemers.
Het goede nieuws is dat er beweging zit in het beleid. Minister van Financiën Jan Jambon en het ITAA lanceerden dit voorjaar een brede enquête onder accountants om concrete voorstellen te verzamelen voor vereenvoudiging. Het grote aantal suggesties bewijst de grote nood aan verandering in de sector. Bovendien bevat het federale regeerakkoord meerdere maatregelen die verlichting moeten brengen, zoals de afschaffing van achterhaalde documenten (zoals de nihil-klantenlisting en huurbijlage), vereenvoudiging van btw-registers en een hervorming van het UBO-register.
Naar een aantrekkelijker beroep en een sterkere toekomst
Voor accountants is de uitdaging tweeledig: enerzijds hun cliënten begeleiden in een steeds digitalere economie, anderzijds hun eigen beroep aantrekkelijk en werkbaar houden. Vereenvoudiging en digitalisering gaan daarbij hand in hand. Waar administratieve ballast verdwijnt, ontstaat ruimte om de adviesrol verder te versterken.
Bron kmo-onderzoek FOD Economie
