Tijdens het Wolters Kluwer Alvolution Event legde David De Cremer een opvallend uitgangspunt op tafel: organisaties hebben geen behoefte aan méér technologie, maar aan leiders die AI-savvy zijn. Niet in de zin van technische vaardigheden, maar in het vermogen om te begrijpen wat AI daadwerkelijk doet, waar de grenzen liggen en hoe menselijke interpretatie het verschil maakt. In zijn boek The AI-Savvy Leader benadrukt hij precies dat punt: niet de tool, maar het leiderschap bepaalt of AI een versneller wordt voor innovatie, of juist een rem.
Wanneer technologie de strategie overneemt
Steeds meer organisaties omschrijven zichzelf als AI-driven. Dat klinkt vooruitstrevend, maar volgens David De Cremer schuilt daarin een risico. “Zodra AI in de driver’s seat zit, wordt technologie de strategie zelf, in plaats van een middel om die strategie te realiseren. Dat leidt tot organisaties die hun richting laten bepalen door tools, terwijl ervaring, expertise en gezond verstand naar de achtergrond verdwijnen.”
David De Cremer ziet die reflex wereldwijd terug. Sommige bedrijven stappen in AI-projecten omdat anderen dat ook doen, om mee te zijn met een trend. “We praten over AI alsof het magie is, maar ondertussen blijft de kamer donker. Computerwetenschappers simuleren de lamp, maar niemand zet hem aan.”
De metafoor is scherp: organisaties investeren volop in het perfectioneren van de technologie, maar vergeten na te denken over wat die technologie daadwerkelijk moet oplossen. Het resultaat is een indrukwekkend model, maar geen licht.
Daarom mislukken zoveel implementaties in de praktijk. “AI-adoptie wordt nog te vaak gezien als een IT-project. Maar dit is geen technologische oefening. Dit is gedragsverandering: medewerkers moeten begrijpen waarom de technologie wordt ingezet, hoe hun werk verandert en welke nieuwe vaardigheden nodig zijn. Precies daarom is het belangrijk dat leiders zelf richting geven.”
“Zo’n 80% van de AI-projecten mislukt. Niet door technische tekortkomingen, maar doordat leiderschap ontbreekt.”
Artificial Diligence vraagt om Authentic Diligence
Een AI-savvy leider begrijpt dat artificiële intelligentie geen moreel kompas heeft. Dat is volgens David De Cremer het vertrekpunt om AI op een zinvolle manier in organisaties te integreren. AI kan indrukwekkende berekeningen maken, patronen herkennen en informatie analyseren, maar het beschikt niet over wat hij moral agency noemt: het vermogen om intenties te hebben of morele afwegingen te maken.
Een belangrijk onderscheid dat hij maakt, is het verschil tussen een decision en een choice. Een decision is een computationele activiteit: AI kan data verwerken, conclusies trekken en uitkomsten genereren. Maar een choice – de keuze die een dilemma oplost – vraagt om een oordeel. Dat kan alleen een mens maken, omdat alleen een mens intentie en verantwoordelijkheid kan dragen.
Daarmee introduceert hij het onderscheid tussen Artificial Diligence en Authentic Diligence. Artificial Diligence is de kracht van AI: het analyseren, structureren en transparant maken van data. Authentic Diligence is wat de mens toevoegt: normen, waarden, intuïtie, ervaring en het vermogen om context te begrijpen. Samengevat: AI analyseert, maar alleen mensen kunnen de afweging maken.
Samenwerken met zekerheid: de Human-AI-Human cycle
Wanneer AI wordt gevoed met betrouwbare kennis, ontstaat ruimte voor samenwerking waarbij mens en machine elkaar versterken. David De Cremer noemt dat de Human-AI-Human cycle: de professional schetst de context, AI verzorgt de analyse en de professional interpreteert de uitkomst.
Die volgorde is essentieel. AI versnelt en structureert, maar het is de mens die bepaalt wat relevant is, welke nuances belangrijk zijn en hoe een dossier verder moet. Waarde ontstaat pas wanneer analyse wordt omgezet in inzicht, en inzicht in kennis. Dat is een menselijke stap.
Leiderschap als hefboom voor waardecreatie
Als AI op zich geen wondermiddel is, hoe laat udie innovatie dan toch het verschil maken? David De Cremer is daar duidelijk over: met leiderschap dat begrijpt dat technologie altijd in dienst staat van mensen en pas waarde creëert wanneer organisaties het bewust integreren in hun manier van werken.
“AI is geen add-on die u eenvoudig naast bestaande processen plaatst: het vraagt om herstructureren, voorbereiden en het begeleiden van mensen in nieuwe werkpatronen.”Leiders moeten daarom eerst betekenis geven aan AI binnen de organisatie en duidelijk maken hoe de technologie dagelijkse taken en samenwerking verandert. Daarna is het cruciaal om een cultuur te bouwen waarin medewerkers begrijpen waarom en hoe zij AI gebruiken. “People first, AI second.”
“Communicatie, wendbaarheid en samenwerking bepalen of AI een versterker wordt, of onbenut blijft.”
Focus op waarden en lifelong learning
Ook waarden zijn onmisbaar in het debat over AI. Organisaties moeten helder hebben waarvoor ze AI gebruiken en welke verantwoordelijkheid daarbij hoort. “Find data for purpose,” luidt het principe: vertrek vanuit wat u wilt bereiken, niet vanuit de data die toevallig beschikbaar is.
Voor de juridische praktijk is dat verschil extra belangrijk. Generatieve AI zoals ChatGPT brengt risico’s mee op het vlak van vertrouwelijkheid en nauwkeurigheid: zodra cliëntinformatie een open model instroomt, verlaat die data de beschermde relatie tussen advocaat en cliënt. Het risico op hallucinaties blijft bovendien aanzienlijk.
Tot slot vraagt AI om flexibiliteit: wat vandaag werkt, kan morgen achterhaald zijn. Daarom blijft lifelong learning een essentieel onderdeel van leiderschap. AI-adoptie is geen technische upgrade, maar een gedragsverandering: een J-curve waarbij opbrengst pas volgt na investeren, leren en aanpassen. In essentie besluit David De Cremer dat de échte versnelling niet van de technologie komt, maar van leiders die AI doelgericht inzetten en hun teams daarin meenemen. Leiders die durven sturen, zijn uiteindelijk degenen die het verschil maken.
David de Cremer
David De Cremer is decaan aan de D’Amore-McKim School of Business in Boston en professor in management en technologie. Hij richtte het Centre on AI Technology for Humankind op in Singapore en adviseert wereldwijd over AI, o.a. bij EY. Hij schreef meerdere bestsellers over leiderschap in het AI-tijdperk, waaronder een bekroond boek dat door de Financial Times en Forbes werd geprezen. Zijn academisch werk en invloed als denker zijn internationaal erkend, met posities aan Cambridge, Yale en Singapore.
Foto: https://www.daviddecremer.com/
