Hoe bevooroordeeld zijn wij in ons werk als financial?
De cognitieve bias is een bekende term in de gedragspsychologie, maar de impact ervan op het werk van een accountant wordt nog te vaak onderschat. Accountants en financials hebben de reputatie objectieve cijferaars te zijn, maar ook zij zijn vatbaar voor onbewuste denkfouten. Het originele artikel van Accountant.nl gaf een uitstekende uiteenzetting van deze denkfouten en hoe ze ons dagelijks werk beïnvloeden. Ik zal de belangrijkste punten overnemen en in de Belgische context plaatsen, met behoud van de essentie van het oorspronkelijke stuk.
Onbewuste valkuilen
De menselijke hersenen zoeken voortdurend naar de snelste weg naar een oordeel. Deze ‘mentale shortcuts’ (heuristieken) kunnen in de praktijk van de accountancy leiden tot significante fouten. De drie belangrijkste valkuilen die in het oorspronkelijke artikel benoemd worden, zijn:
- Bevestigingsbias (Confirmation Bias): De neiging om informatie te zoeken die onze bestaande overtuigingen bevestigt. Dit kan er bijvoorbeeld toe leiden dat je de jaarrekening van een vertrouwde klant minder kritisch doorlicht.
- Beschikbaarheidsheuristiek (Availability Heuristic): Dit is de neiging om een oordeel te vellen op basis van de informatie die het snelst in je opkomt. Denk hierbij aan het overschatten van een bepaald risico omdat je er onlangs over hebt gelezen of een collega erover heeft verteld.
- Ankerbias (Anchoring Bias): Je oordeel wordt onevenredig beïnvloed door het eerste stukje informatie dat je hebt gekregen. Dit kan zich voordoen bij het bepalen van de waarde van een bedrijf, waarbij het eerste bod of de eerste schatting het verdere proces domineert.
De rol van de accountant als adviseur
In een sector waar de nadruk steeds meer verschuift van puur cijferwerk naar strategisch advies, is de impact van cognitieve bias des te groter. Foute aannames kunnen leiden tot een minder scherp advies, met mogelijk nadelige gevolgen voor de klant. Het bewustzijn van deze denkfouten is de eerste stap naar het versterken van de eigen professionaliteit.
Het bespreken van beslissingen met collega’s, het opstellen van gestructureerde checklists en het actief zoeken naar tegenargumenten zijn effectieve methoden om de invloed van onbewuste vooroordelen te minimaliseren. Dit zorgt niet alleen voor een hogere kwaliteit van je werk, maar versterkt ook de vertrouwensrelatie met je klant.
Bronvermelding: Gedeeltelijk gebaseerd op het artikel “Hoe bevooroordeeld zijn wij in ons werk als financial?“.
