De fiscus kondigt aan dat hij een belastingaangifte wil wijzigen, maar vestigt daarna eerst een aanslag volgens de aangifte en pas maanden later alsnog een supplementaire aanslag. Wat vond de rechter van het hof van beroep in Antwerpen daarvan op 21 oktober 2025?
X heeft in zijn belastingaangifte voor 2017 een belastbaar loon ingevuld dat ongeveer € 3.000 lager ligt dan het bedrag op zijn loonfiche 281.10, een verschil dat volgens hem een vergoeding is voor kosten eigen aan de werkgever die ten onrechte bij zijn belastbaar loon geteld werden. De fiscus laat met twee berichten van wijziging weten dat hij het bedrag als een loon zal belasten. Omdat X op het tweede bericht niet reageert, verstuurt de fiscus een kennisgeving van aanslag van ambtswege (AVA) waarin de gegevens van het tweede bericht van wijziging behouden worden. Toch vestigt hij meteen daarna een aanslag conform de aangifte en pas maanden later alsnog de supplementaire aanslag. Volgens X heeft de fiscus de taxatieprocedure niet nageleefd.
Standpunt Administratie
De fiscus vindt dat hij geen fout maakte. In de procedure van AVA moet de belastingplichtige het correcte bedrag van de belastbare inkomsten bewijzen en X heeft die bewijslast niet ingevuld.
Standpunt rechter
De rechter oordeelt dat de handelswijze van de fiscus in strijd is met het vertrouwensbeginsel. Doordat de controleur na het versturen van het bericht van wijziging en de kennisgeving van AVA een aanslag conform de aangifte gevestigd had, kon X er rechtmatig op vertrouwen dat zijn standpunt gevolgd was en dat de fiscus daarom afgezien had van het vestigen van een AVA. De controleur had een nieuw bericht van wijziging moeten versturen, aangezien de motivering voor de supplementaire aanslag volledig in strijd was met het standpunt dat hij ingenomen had door de aanslag conform de aangifte te vestigen. Het versturen van een bericht van wijziging vormt een substantiële formaliteit, waardoor de supplementaire aanslag vernietigd moet worden.
Commentaar
Vertrouwensbeginsel.
Het vertrouwensbeginsel houdt in dat als de fiscus bij u verwachtingen gewekt heeft over de aanpak van een fiscale kwestie, u in principe op die verwachtingen mag vertrouwen. Cruciaal is wel dat de verwachtingen gerechtvaardigd moeten zijn. Dat betekent dat u het vertrouwensbeginsel niet kunt inroepen als de verwachtingen tegen een duidelijke wettekst ingaan (Cass., 10.12.2009, 25.06.2020 en 29.11.2024).
Aanslag volgens aangifte = akkoord?
Neen, dat de fiscus een (eerste) aanslag vestigt op basis van de aangifte betekent niet dat hij met de aangifte akkoord gaat en kan bij u dus niet het vertrouwen wekken dat hij de aangifte als dusdanig aanvaardt (Luik, 05.02.2024). Ook als u vragen om inlichtingen gekregen heeft waarop u geantwoord heeft, maar waarna u er niets meer over verneemt, kunt u daar niet uit afleiden dat de fiscus akkoord gegaan is met uw standpunt (Gent, 19.09.2023). Dat geldt in principe zelfs voor een bericht van wijziging waaraan de fiscus geen verder gevolg geeft (Antwerpen, 24.06.2025).
Waarom hier wel?
Bijzonder in deze zaak is dat de fiscus de eerste aanslag conform de aangifte gevestigd had nadat hij een bericht van wijziging en een AVA verstuurd had. De rechter oordeelt volgens ons terecht dat hij met die aanslag de gerechtvaardigde verwachting gewekt had bij X dat hij de aangekondigde wijzigingen toch niet zou doorvoeren.
De fiscus krijgt ongelijk. Een aanslag conform de aangifte betekent weliswaar niet dat de fiscus met de aangifte akkoord gaat en hij ze dus niet meer mag wijzigen, maar als de fiscus die aanslag pas vestigt nadat hij een bericht van wijziging verstuurd heeft, mag u er op basis van het vertrouwensbeginsel van uitgaan dat de fiscus van de wijziging afgezien heeft.
Deze uitgebreide bespreking ervan vindt u terug op TaxWin. TaxWin is de fiscale database van Larcier-Intersentia, met wetgeving, rechtspraak en ook beschikbaar met een AI-toepassing zodat u nog vlotter de antwoorden op uw vragen terugvindt. Dankzij de kwalitatieve content van TaxWin, en de recent gelanceerde AI-functionaliteiten, wordt fiscaal opzoekwerk eenvoudiger dan ooit.
