Van PSD3, de volgende stap in open banking, hoeven accountants niet wakker te liggen. Dat is de boodschap van Marie Costers van de Isabel Group. “Het is wel belangrijk dat je je klant de juiste tools kunt aanraden, tools die geen frictie en frustratie veroorzaken.”
Bij de Isabel Group is Marie verantwoordelijk voor de businessdivisie, waar alle tools voor accountants en kmo’s onder vallen: CodaBox, ClearFacts, Clearnox en Ponto.
Maar eerst: PSD2, PSD3 … Over wat hebben we het hier, Marie?
“PSD staat voor Payment Services Directive. Dat zijn Europese regels om het betaalverkeer veiliger, transparanter en gebruiksvriendelijker te maken. En de uitwisseling van financiële gegevens in heel Europa te stroomlijnen.”
“PSD2 – in ons land van kracht sinds augustus ‘18 – verplicht banken om accountinfo van hun klanten gratis ter beschikking te stellen aan derde partijen, na toestemming van de klant uiteraard.”
Dat werd bij ons niet echt een succes, vind je. Hoezo?
“Bij de start van PSD2 ging men ervan uit dat dat CODA volledig zou vervangen, het Belgische standaardformaat om rekeninguittreksels digitaal uit te wisselen. Om verschillende redenen is dat niet gebeurd. In het begin moest je klant om de drie maanden z’n mandaat vernieuwen. Enorm omslachtig.”
“En de API’s van banken verschillen per release. API’s zijn de koppelingen tussen de software van bijvoorbeeld de bank en de derde partij, om gegevens uit te wisselen. Het gebeurt dat velden met rekeninginfo plots anders geformatteerd zijn, of gewoon verdwenen.”
“Geen pretje als je zoals wij met CodaBox die gegevens aggregeert, of als je als accountant alles rechtstreeks wil binnentrekken in je softwarepakket.”
Eind juni heeft de EU een ontwerp gepubliceerd voor PSD3. De nieuwe regels zullen wellicht pas in 2025 goedgekeurd worden, waarna het omzetten in nationale wetgeving nog anderhalf jaar kan duren. Ook al zijn de nieuwe betaalrichtlijnen dus nog niet voor morgen: wat mogen we verwachten?
“Het wordt een verbetering, al zie ik ook een belangrijk struikelblok. Met PSD3 zullen derde partijen onbeperkt rekeninginfo kunnen opvragen bij de bank van hun klant, nu is dat beperkt tot vier keer per dag.”
“Een ondernemer zal dus via de app of tool van die derde partij op elk moment zicht hebben op z’n cashpositie. Nog een troef: toestemming geven wordt eenvoudiger. Een mandaat geldt vandaag voor 180 dagen, maar blijft vrij omslachtig. Daar komt verandering in.”
“Daarnaast worden transacties transparanter. Als je geld afhaalt aan een automaat, moet de bank je daarvan straks de kosten in detail meegeven. Dan zul je weten dat je drie euro betaalt voor de 100 euro die je afhaalt.”
“Je bank zal ook een dashboard moeten aanbieden dat je toont wie allemaal toegang heeft tot je rekeninginfo, en tot wanneer die loopt. Misschien heb je meerdere API-providers of tools toestemming gegeven, vandaag bestaat daar geen overzicht van.”
“Nog nieuw is een betere bescherming tegen fraude. Voor niet-instant betalingen moet de bank dan een IBAN-check doen. Stel dat ik een overschrijving doe naar jouw rekeningnummer, maar ik noem je Mickey Mouse, dan moet die transactie geweigerd worden. Want aan je rekening is jouw naam gekoppeld, niet die van Mickey.”
“Dit moet factuurfraude voorkomen en stelt de bank verantwoordelijk als toch een betaling gebeurt waarbij de begunstigde niet overeenkomt met het IBAN.”
Klinkt goed allemaal. Maar je had het ook over een struikelblok?
“Vandaag behandelen banken hun API’s stiefmoederlijk, omdat ze er – vanuit hun standpunt – alleen maar geld mee verliezen. In PSD3 worden banken niet meer verplicht om datadeling gratis aan te bieden. Ze kunnen hiervoor dan een vergoeding vragen, en hopelijk verhoogt daarmee ook de kwaliteit van hun API’s.”
“In Nederland merken we al dat ze van PSD2 naar premium API’s gaan. Die delen meer gegevens dan de wettelijk verplichte, vandaar ‘premium’. Dan heb ik het over kredietkaartafschriften, spaarrekeninginfo, details over je lening …”
“We hadden gehoopt dat ook onze banken, die door PSD2 geïnvesteerd hebben in open banking, premium API’s zouden ontwikkelen. Waar ze perfect geld voor kunnen vragen. Tot vandaag is dat echter niet zo.”
“Andere sectoren staan verder, denk maar aan open health, da’s volledig API-gebaseerd. Of open education: je kunt complete cursussen via API binnenhalen.”
Ponto is jullie open banking-API, met CodaBox wisselen jullie klanten digitale bankafschriften uit. Hoe verhouden beide tools zich tot elkaar en tot wat er op Europees vlak beweegt?
“Ponto mikt op Belgische softwareproviders voor kmo’s. In andere landen – Nederland, Luxemburg – gebruiken accountancykantoren Ponto naast hun accountancysoftware.”
“In ons land is het in de accountancy echter zeer moeilijk om het verhaal van PSD2 en opvolger PSD3 te brengen, omdat je automatisch bij CODA terechtkomt. De stap blijft groot om CodaBox in te ruilen voor PSD2 via Ponto, omdat CodaBox zoveel gemak en tijdwinst brengt.”
“Waar die zit? Met CodaBox zijn je mandaten altijd in orde, komt de data op tijd binnen, en – heel belangrijk in een consoliderende markt – kun je dossiers probleemloos transfereren. Als een ondernemer van boekhouder verandert, blijft die gewoon CodaBox-klant. Alles wordt automatisch overgezet. En bij een fusie of overname moet de klant geen nieuw mandaat ondertekenen.”
“CodaBox wordt soms gezien als een software- of dataprovider voor de accountant, maar levert in feite meer een dienst dan enkel het shippen van de data.”
“En zelfs in een 100% open banking-omgeving, waar we dus ver van zitten, zal er nog altijd nood zijn aan CodaBox, omwille van de troeven die ik heb geschetst.”
“Ook Ponto zal z’n bestaansrecht niet verliezen. PSD3 wordt niet de ultieme standaardisatie: banken zullen hun datastromen op hun eigen manier blijven presenteren en verwerken. Die variatie, en het feit dat tal van datastromen niet onder PSD3 vallen, betekent dat aggregatoren zoals Ponto nodig blijven.”
Zie je synergieën tussen Ponto en CodaBox?
“In Luxemburg gaat ons aanbod naar accountants hoofdzakelijk via Ponto, als ‘Ponto for Representatives’. De accountant nodigt via Ponto z’n klanten uit om de mandaten te tekenen en z’n rekeninginfo te delen.”
“Wij integreren dat met de juiste softwarepakketten. Vanuit CodaBox weten we immers hoe het dashboard voor een accountant er moet uitzien en wat je precies nodig hebt. Omgekeerd kan CodaBox voor een klant een bron van data zijn binnen Ponto. Dan moet de toestemming niet opnieuw opgezet worden.”
“Open banking staat of valt met de data: de kwaliteit ervan, of alles op tijd binnenkomt, er elke dag hetzelfde uitziet … Dat is vandaag niet zo. Momenteel heb je meer data nodig om een boekhouding te voeren dan je via de standaardkanalen binnenkrijgt.”
“Een voorbeeld: niet-Belgische banken. In de Voerstreek vragen ze ons of we data kunnen aanleveren voor klanten van Deutsche Bank. Het zou fijn zijn om dat via Ponto te kunnen binnentrekken, en desnoods te converteren naar CODA. Maar dat lukt nog niet.”
Interessant maar best ingewikkeld allemaal. Wat moet ik hiervan als accountant onthouden?
“PSD2, 3, 4 of wat ook nog volgt: lig er als accountant niet wakker van. We horen vaak dat accountants dat op de voet volgen, omdat ze denken dat voor hen veel zal veranderen. Maar dat is niet zo: de inspanning zal van de banken moeten komen. Dat is ook onze missie met CodaBox en Ponto.”
“Ook al verandert de route die gegevens volgen van de bron naar je software, wij zorgen dat je dienstverlening gegarandeerd blijft. Wil dat zeggen dat je rustig kunt achteroverleunen? Dat ook niet: je zal wel keuzes moeten maken, bijvoorbeeld rond software.”
“Als boekhouder zal je vragen krijgen rond e-facturatie. Je klant zal tools willen zonder frictie en frustratie. Maak daar tijdig een keuze in.”
En wat mag ik als softwaremaker of dataprovider voor accountants niet uit het oog verliezen?
“Dat je deel bent van een ketting, de boekhoudstraat. Geloof niet dat je de enige partner zal zijn die het accountancykantoor bedient. Als je tool niet open is en niet kan connecteren met wat de accountants en hun klanten ook kiezen, dan red je het niet.”
“Anderzijds horen we van accountants: geef ons één scherm waarop we alles zien. Het is een uitdaging om die twee te combineren.”
Hoe zie je de stiel van accountant evolueren?
“Het interpersoonlijke is zo belangrijk. Zeker met de schaalvergroting van vandaag is het een kunst om dat persoonlijke contact met je klanten te behouden. Ook in een digitale toekomst zul je daarmee het verschil maken. Misschien zelfs meer dan ooit.”
Ontdek meer over CodaBox en Ponto.
Interview: Pieter-Jan Breyne
