Acht op de tien accountants en belastingadviseurs maken zich zorgen over het economische klimaat. Dat blijkt uit de Barometer ITAA 2026, waaraan 1.074 beroepsbeoefenaars deelnamen. Het is het hoogste niveau sinds de start van de barometer in 2020. Daarnaast wijst 95% op de structurele problemen met de e-platformen van de FOD Financiën. Het beroep vraagt drie dingen: stabiliteit, betrouwbaarheid en proportionaliteit.
De vaststelling is duidelijk: in één jaar tijd is het vertrouwen sterk gedaald, zowel bij de beroepsbeoefenaars zelf als bij hun cliënten.
Ongerustheid op recordniveau
79% van de respondenten is ongerust over het huidige economische klimaat, tegenover 59% vorig jaar. De vorige piek lag op 72% in 2022. Slechts 3% is optimistisch. De stijging is zichtbaar bij Nederlandstalige respondenten (van 54% naar 78%) en Franstalige respondenten (van 64% naar 80%), en in kantoren van elke grootte.
Ook bij de cliënten zien accountants het vertrouwen afnemen. 59% stelt een dalend ondernemersvertrouwen vast (2025: 45%). 42% verwacht dat cliënten volgend jaar minder zullen investeren (2025: 29%); amper 4% verwacht meer investeringen.
Als belangrijkste evoluties noemen de respondenten:
- wetgeving die vaak wijzigt (88%, het hoogste aandeel sinds 2020);
- meer regelgeving en administratieve vereisten (85%);
- economische onzekerheid (73%);
- het onzekere geopolitieke klimaat (70%).
E-platformen en btw-ketting wegen op het werk
Maar liefst 95% vindt dat de structurele problemen met de e-platformen van de FOD Financiën hun werk bemoeilijken. Ook over de nieuwe btw-ketting is het oordeel streng: 71% gelooft niet dat ze meer transparantie oplevert, 11% wel. Het aandeel dat de btw-ketting als administratieve last ervaart, gaat van 29% naar 57%. Daarmee staat ze nagenoeg gelijk met de aftrek van bedrijfswagens en andere kosten (56%). De antiwitwaswetgeving blijft de meest genoemde last (79%).
Drie prioriteiten
Gevraagd welke maatregel hun administratieve last echt zou verlichten, komen bij de leden drie verwachtingen terug. Het ITAA zal ze bij de overheid verdedigen:
- Stabiliteit: eenvoudige en duidelijke wetgeving, zonder voortdurende wijzigingen of terugwerkende kracht.
- Betrouwbaarheid: betrouwbare digitale overheidstoepassingen, liefst gebundeld op één platform met één login en één uniek mandaat voor de beroepsbeoefenaars.
- Proportionaliteit: antiwitwasverplichtingen op maat, bijvoorbeeld voor eenmanszaken, particulieren of langdurige cliënten, en een UBO-bevestiging enkel bij wijzigingen.
“Deze barometer is een duidelijk signaal, en voor ons ook een routekaart. Accountants en belastingadviseurs voelen als eersten hoe het vertrouwen bij ondernemers evolueert. Als acht op de tien van hen ongerust zijn, gaat dat de hele economie aan.” Caroline Meys, ondervoorzitter van het ITAA
E-facturatie ingeburgerd, AI verandert het beroep
Er is ook goed nieuws. E-facturatie, sinds 1 januari 2026 verplicht tussen ondernemingen, is dagelijkse praktijk geworden: 83% zegt dat het kantoor en de klanten er volledig mee werken. Vorig jaar was e-facturatie nog de tweede grootste administratieve last (72%), vandaag noemt nog 42% ze zo. Het UBO-register zakt voor het vijfde jaar op rij, van 88% in 2021 naar 49%.
AI zet het beroep in beweging. 81% verwacht dat accountants door AI evolueren naar meer gespecialiseerd advies (2025: 71%). Nooit eerder verwachtten zoveel respondenten dat de boekhouding (74%, +9 procentpunten) en de jaarrekening (61%, +12 procentpunten) geautomatiseerd zullen verlopen. 95% vindt dat de accountant en belastingadviseur van morgen andere vaardigheden nodig heeft.
Krapte op de arbeidsmarkt blijft
47% van de kantoren wil nieuwe medewerkers aanwerven, het laagste aandeel sinds 2020. Dat loopt op van 15% bij wie alleen werkt tot 88% bij kantoren met meer dan 50 medewerkers. Wie aanwerft, heeft het moeilijk: 84% raakt de vacatures moeilijk ingevuld (2025: 88%), vooral door schaarste op de arbeidsmarkt (75%).
Particulieren: vraag blijft, groei vlakt af
85% van de respondenten voor wie het van toepassing is, kreeg dit jaar vragen van particulieren over hun aangifte personenbelasting (2025: 80%). De groei vlakt wel af: bij 37% stijgt de vraag (55% in 2021), bij 24% daalt ze (13% in 2021). Een deel van de respondenten aanvaardt geen nieuwe particuliere cliënten meer, onder meer door de verplichtingen rond cliëntenacceptatie.
Samenvatting
- 79% van de accountants en belastingadviseurs is ongerust over het economische klimaat, het hoogste niveau sinds 2020; ook het vertrouwen bij hun cliënten daalt.
- 95% ziet de structurele problemen met de e-platformen van de FOD Financiën als een rem op het werk; de btw-ketting wordt veel vaker als last ervaren (57%).
- Het beroep vraagt stabiele regels, betrouwbare overheidsplatformen en proportionele verplichtingen; e-facturatie is intussen ingeburgerd.
- 81% verwacht dat AI het beroep richting gespecialiseerd advies duwt, terwijl de krapte op de arbeidsmarkt blijft.
