Twee nieuwe Amerikaanse studies zetten AI en accountants rechtstreeks naast elkaar. De uitkomst is op het eerste gezicht confronterend: de AI wint. Wie verder leest, ziet vooral iets anders: de waarde van de accountant verschuift.
Een perfecte score in minder dan tien minuten
Het Amerikaanse AI-bedrijf Mercor liet twaalf CPA’s met gemiddeld vijf jaar ervaring vier realistische opdrachten rond de maandafsluiting uitvoeren. Ze kregen per opdracht drie uur tijd. Dezelfde opdrachten gingen naar Claude Opus 5, het AI-model van Anthropic. Elke inzending werd beoordeeld op 13 tot 22 criteria.
Het resultaat liegt er niet om. Claude haalde twintig keer op twintig een foutloze score, telkens in minder dan tien minuten. De accountants bleven meestal onder de helft. Niemand haalde een perfecte score. De meesten waren twee à drie uur bezig, de snelste een halfuur.
Mens plus AI: beter, maar niet het best
Interessanter is wat er gebeurde toen accountants zelf met AI aan de slag gingen. Ze werkten nauwkeuriger dan zonder AI, maar haalden het niveau van de AI alleen niet. Bovendien waren ze ongeveer vijftien keer trager.
Opvallend detail: in drie van de vier sessies die niet perfect scoorden, had de AI onderweg wel het juiste antwoord gegeven. De accountant diende uiteindelijk toch iets anders in. Goed samenwerken met AI blijkt dus een vaardigheid op zich: weten wanneer je de tool vertrouwt en wanneer je bijstuurt.
Transacties categoriseren: gelijkspel, tenzij …
Een tweede studie kwam van Digits, een Amerikaanse aanbieder van AI-gedreven boekhoudsoftware. Die legde 2.000 transacties van vier bedrijven voor, met 15 tot 128 mogelijke categorieën per bedrijf.
Teams van drie externe accountants, van ervaren rotten tot laatstejaarsstudenten, beslisten bij meerderheid. Ze haalden 79,1% nauwkeurigheid, aan zo’n 34 seconden per transactie. De beste algemene AI-modellen scoorden 79,2 tot 79,5%: binnen de foutenmarge, dus feitelijk een gelijkspel. Gemiddeld haalden de geteste modellen 75,9%.
De eigen software van Digits kwam uit op 97,8%. Daar past wel een kanttekening bij: de studie werd door Digits zelf uitgevoerd. Wat de studie verder leert: de fouten zitten geconcentreerd. De tien vaakst voorkomende groepen van leveranciers waren goed voor 40 tot 56% van de fouten bij de beste modellen. Het gaat dus vooral om bedrijfsspecifieke gevallen, net waar kennis van de klant het verschil maakt.
De kanttekeningen
Beide studies zijn eerlijk over hun beperkingen. De accountants hadden geen klantcontext, konden geen vragen stellen en geen collega’s raadplegen. Dat is in de praktijk net hun sterkte. Bij Digits hadden de AI-agents ook toegang tot historische boekingen, de accountants niet. Mercor geeft zelf aan dat de opdrachten vooral nauwkeurig detailwerk testten, waar AI sterk in is, en niet de oordeelsvorming die accountants meebrengen.
Wat betekent dit voor Belgische kantoren?
De studies spelen zich af in een Amerikaanse context, maar de boodschap is ook hier herkenbaar. Repetitief verwerkingswerk wordt steeds meer iets wat technologie sneller en nauwkeuriger doet. De waarde van het kantoor verschuift naar wat AI (nog) niet kan: de klant kennen, de juiste vragen stellen en advies geven.
Drie aandachtspunten om mee te nemen:
- Leer je team samenwerken met AI. De Mercor-studie toont dat de grootste winst niet zit in AI gebruiken, maar in het goed gebruiken: kritisch controleren zonder de juiste output te overschrijven.
- Je klantkennis is je voorsprong. De fouten zaten precies in bedrijfsspecifieke gevallen. Wie zijn klanten door en door kent, blijft daar onmisbaar.
- Kijk kritisch naar cijfers van leveranciers. Studies die softwarebedrijven zelf uitvoeren, zijn interessant, maar verdienen een tweede blik.
De vraag is dus niet of AI je werk zal veranderen, maar hoe snel jouw kantoor de tijd die vrijkomt omzet in meer waarde voor de klant.
Bron: Accounting Today, 16 oktober 2026.
Samenvatting
- In een studie van Mercor sloot AI (Claude Opus 5) twintig keer foutloos de maand af in minder dan tien minuten; ervaren accountants bleven meestal onder 50%.
- Accountants mét AI deden het beter dan zonder, maar bleven onder het niveau van AI alleen en werkten veel trager.
- Bij het categoriseren van transacties speelden de beste AI-modellen gelijk met teams van accountants (±79%); de software van Digits haalde 97,8% in een eigen studie.
- De tests lieten klantcontext buiten beschouwing: net daar, en in advies, ligt de toekomstige waarde van het kantoor.


