Notaris Herbert Houben (NOTALIM) over de kracht van samenwerking tussen notaris en accountant
Ondernemerschap wordt almaar complexer. Een bedrijf oprichten of laten groeien vraagt niet alleen financiële slagkracht, maar ook een goed geïnformeerd netwerk van adviseurs. In deze artikelenreeks kijken we naar het accountantsberoep door de ogen van andere professionals. In deze blog aan het woord: Herbert Houben, geassocieerd notaris bij het Limburgse notariskantoor NOTALIM. Volgens hem biedt de tandem notaris-accountant een absolute meerwaarde voor ondernemers en zelfstandigen: “Waar de accountant financieel en fiscaal mee aan het stuur zit, zorgt de notaris voor de juridische afbakening en zekerheid. Die complementariteit creëert een meerwaarde die geen van beiden alleen kan bieden.”
Uitdagend ondernemerslandschap
Vandaag worden ondernemers en zelfstandigen geconfronteerd met een complexe mix van juridische, financiële en fiscale uitdagingen. In die uitdagende setting zijn zowel notaris als accountant cruciale adviseurs. Maar hoe verloopt die samenwerking achter de schermen? Wat verwacht een notaris van de accountant, en omgekeerd?
AccountancyVandaag ging in gesprek met Herbert Houben, notaris en mede-vennoot bij NOTALIM, een kantoor met drie Limburgse vestigingen – Alken, Genk en Oudsbergen –, zes geassocieerde notarissen en een veertigtal medewerkers. Vanuit hun adviesverlening in onroerend goed, financiële planning, nalatenschappen en vennootschapsrecht werkt het kantoor dagelijks samen met accountants. Volgens notaris Houben zijn hij en de accountant voor veel ondernemers “twee van de belangrijkste vertrouwenspersonen”, wat de kwaliteit van hun samenwerking extra belangrijk maakt.
“De accountant bepaalt mee de contouren waarbinnen een juridische structuur moet worden opgezet, terwijl we als notaris die structuur juridisch correct vormgeven en bewaken.”
Gedeelde rol: het ontzorgen van ondernemers
Binnen het kantoor van Herbert Houben is één vestiging volledig gericht op vennootschapsrecht. Dat zorgt voor intensieve interactie met accountants. “Heel wat ondernemers zijn niet goed vertrouwd met vennootschapsrechtelijke aspecten binnen hun bedrijf. Bij de oprichting of wijziging van vennootschappen hebben onze kantoormedewerkers vaak méér contact met accountants dan met de ondernemers zelf. De accountant kent immers doorgaans het financiële en fiscale reilen en zeilen van het bedrijf door en door.”
“Een accountant weet vaak meer over de onderneming dan de ondernemer zelf, die vooral bezig is met de operationele en strategische business. In veel dossiers zit de accountant dus niet enkel naast de ondernemer, maar eerder “in de driver’s seat”. Dat schept voor een notaris duidelijkheid: de accountant bepaalt mee de contouren waarbinnen een juridische structuur moet worden opgezet, terwijl we als notaris die structuur juridisch correct vormgeven en bewaken.”
Elkaar aanvullen in expertise
Dat de samenwerking tussen notaris en accountant zo waardevol is, komt onder meer door de verschillende invalshoeken die beide meebrengen. Herbert Houben benadrukt dat notarissen geen fiscalisten zijn: “Alles wat een notaris doet voor een vennootschap, heeft fiscale gevolgen. Maar de fiscale regelgeving wijzigt zo snel dat dit een apart vakgebied op zich is. Daarom is de accountant volgens mij best geplaatst om de fiscale impact van constructies of transacties in te schatten, wat het werk van een notaris rechtstreeks ondersteunt.”
“Tegelijk heeft een accountant nood aan de juridische expertise van de notaris, onder meer bij aandelenoverdrachten, statutenwijzigingen, oprichtingen of familiale planning. Momenteel werken we aan een dossier waarbij een bedrijfsgebouw wordt overgedragen en deels aandelen worden verkocht. In dat dossier speelt de accountant een sleutelrol in het regelen van een complexe financiering waarin ook een buitenlandse bank betrokken is. Zonder die financiële expertise zou het dossier nooit correct afgerond kunnen worden.”
Trends die beide sectoren raken
In zowel de accountancysector als het notariaat is een duidelijke trend richting consolidatie zichtbaar. Herbert Houben merkt dat de fiscale regelgeving zo snel evolueert dat zelfs accountants soms door de bomen het bos niet meer zien: “Schaalvergroting en specialisatie zijn volgens mij een logische evolutie. Ook binnen ons eigen beroep zie ik dezelfde beweging: waar ik vroeger een eigen kantoor had met vijftien medewerkers, bieden we onze klanten vandaag een solide kantoorstructuur aan die het mogelijk maakt om te groeien, te specialiseren en nieuw talent makkelijker aan te trekken.”
Wat verwacht een notaris van de accountant?
Notaris Houben verwoordt duidelijk wat voor hem een accountant tot een goede samenwerkingspartner maakt. “Eerst en vooral moet een accountant beschikken over de juiste vakkennis van fiscaliteit, boekhouding en aanverwante domeinen. Hij of zij moet een klant kunnen sturen, weliswaar zonder hierin te overdrijven. Dienstverlening is een tweede essentieel aspect: bereikbaar zijn, persoonlijk contact bieden en een luisterend oor bieden. Verder is het cruciaal dat accountants complexe materie op een begrijpelijke manier kunnen uitleggen aan ondernemers en zelfstandigen, zodat die de juiste keuzes kunnen maken.”
“Digitalisering vermindert dus niet alleen administratieve lasten, maar maakt ook de uitwisseling van informatie tussen accountant en notaris sneller, veiliger en consistenter.”
Digitalisering als katalysator voor samenwerking
De samenwerking tussen accountants en notarissen wordt de laatste jaren steeds meer gedigitaliseerd. Herbert Houben ziet die evolutie als een belangrijke versterking van de samenwerking: “Kijk bijvoorbeeld naar statutenwijzigingen, waarbij documenten vroeger enkel ter plaatse konden worden ondertekend. Vandaag worden die digitaal voorbereid, goedgekeurd door accountant en notaris, en kunnen klanten via volmacht op afstand ondertekenen. Ook digitale registers en de structurele samenwerking tussen FedNot en het ITAA versterken die digitale vooruitgang. Digitalisering vermindert dus niet alleen administratieve lasten, maar maakt ook de uitwisseling van informatie tussen accountant en notaris sneller, veiliger en consistenter.”
Wederzijds vertrouwen als fundament
Notarissen en accountants zijn geen concurrenten, besluit Houben. Integendeel, een nauwe samenwerking levert volgens hem een duidelijke win-win op voor beide partijen én voor de ondernemer. “Waar de accountant financieel en fiscaal mee aan het stuur zit, zorgt de notaris voor de juridische afbakening en zekerheid. Die complementariteit creëert een meerwaarde die geen van beiden alleen kan bieden.”
