Ondernemerschap wordt almaar complexer. Een bedrijf oprichten of laten groeien vraagt niet alleen financiële slagkracht, maar ook een goed geïnformeerd netwerk van adviseurs. In deze blogreeks kijken we naar het accountantsberoep door de ogen van andere professionals. Aan het woord: Kris Du Bois, advocaat-vennoot bij het advocatenkantoor De Groote – De Man.
“In 2026 zullen we met ons kantoor de kaap van vijftig FTE’s overschrijden”, steekt Kris Du Bois van wal. “Tegelijk werken we al vele jaren met innovatieve technologie, nog voor de brede doorbraak van AI. Vandaag begeleiden we vooral middelgrote en grote kmo’s en positioneren we ons nadrukkelijk als partner van ondernemers op lange termijn.”
Twee vertrouwenspersonen rond dezelfde tafel
Die ondernemersblik beïnvloedt ook de manier waarop Kris Du Bois naar het accountancyvak kijkt.
“Zoals advocaten zijn accountants vertrouwenspersonen van de ondernemer”, zegt hij. “Maar de accountant heeft vaak nog meer contactmomenten en zit dus nog dichter bij het dagelijkse reilen en zeilen van de onderneming. Wij als advocaat kijken vooral naar juridische structuren en risico’s. De combinatie van die twee perspectieven is ongelooflijk krachtig. De beste dossiers ontstaan wanneer accountant en advocaat niet na of naast elkaar werken, maar samen. En bij voorkeur vanaf het begin van een traject.”
“Dat verschil in invalshoek is fundamenteel. Waar de advocaat denkt in termen van risico, aansprakelijkheid en structurering, denkt de accountant in continuïteit, draagkracht en cashflow. Precies in dat spanningsveld ontstaat meerwaarde.”
“Ik zie regelmatig juridisch waterdichte oplossingen die in de praktijk financieel onhaalbaar blijken.”
Financiële realiteit als toetssteen
Kris Du Bois heeft een duidelijke visie over de rol van accountants in strategische beslissingen. “Een juridische structuur die boekhoudkundig of financieel niet werkt, is geen goede structuur. Accountants brengen financiële realiteit in juridische beslissingen. Ik zie regelmatig juridisch waterdichte oplossingen die in de praktijk financieel onhaalbaar blijken. Accountants weten wat een onderneming echt kan dragen, hoe cashflow werkt en hoe structuren fiscaal en economisch functioneren.”
Omdat accountants doorgaans vaker contact hebben met hun cliënten dan advocaten, kennen ze ook de mens achter de onderneming. “Ze kennen het risicoprofiel, de kleine kantjes, de gevoeligheden, slechte ervaringen in het verleden,… Dat is allemaal cruciaal om een goede deal te maken. Daarom zijn accountants voor ons geen leveranciers, maar echte co-architecten van oplossingen.”
Dat speelt zeker en vast bij M&A-dossiers, maar die bredere kijk speelt ook bij geschillen. De vraag of een procedure moet worden opgestart, hangt volgens Du Bois niet alleen af van de juridische sterkte van het dossier. “Met de voeten vooruit een procedure starten kan juridisch perfect verdedigbaar zijn. Maar kan die ondernemer het aan om twee jaar in onzekerheid te leven? Gaat hij zo slecht functioneren dat er, zelfs bij winst, veel energie en geld verloren gaat? Dat is geen puur juridische afweging.”
Ook in familiale dossiers, zoals bij een echtscheiding van een ondernemer, ziet hij het verschil. In plaats van louter te onderhandelen over het laagste onderhoudsgeld, kan een geïntegreerde aanpak – met fiscale en cashflow-optimalisatie – tot een duurzamer resultaat leiden.
“Juristen denken soms te weinig in cijfers en te veel in regels.”
Timing als grootste uitdaging
Toch loopt de samenwerking niet altijd optimaal. De grootste uitdaging is timing.
“Als advocaat worden we soms te laat betrokken bij een ondernemingsdossier, wanneer de deal afgesloten is en alles al beslist is. Terwijl kleine juridische keuzes in het begin later grote gevolgen kunnen hebben. Maar ik stel ook het omgekeerde patroon vast: juristen denken soms te weinig in cijfers en te veel in regels. Wij zijn daar écht een uitzondering op.”
De sleutel ligt volgens Kris Du Bois in wederzijds begrip. “Accountants denken in continuïteit en cijfers, advocaten in risico en structuur. De samenwerking werkt het best wanneer we elkaars logica begrijpen. Ik pleit er dan ook voor om zo snel mogelijk samen en gelijktijdig aan een dossier te werken, in plaats van na elkaar. In vastgoedprojecten bijvoorbeeld kunnen juridische keuzes niet alleen risico’s beperken, maar ook het rendement verhogen. Op voorwaarde dat ze worden afgestemd op de financiële realiteit.”
Een tweede pijnpunt zijn juridische modellen en templates. “We zien vaak dat accountants contractmodellen hergebruiken uit een vorig dossier of werken met modellen die nooit of niet recent door een jurist zijn nagekeken, of louter met behulp van AI zijn aangemaakt. Dat loopt soms verkeerd. Denk bijvoorbeeld aan handelshuurovereenkomsten waarin opzegmodaliteiten niet correct zijn vermeld, indexatie ontbreekt of geen rekening is gehouden met de mogelijkheid voor een nieuwe eigenaar om op te zeggen na verkoop. Die fouten kunnen grote gevolgen hebben.
“Accountants denken in continuïteit en cijfers, advocaten in risico en structuur. De samenwerking werkt het best wanneer we elkaars logica begrijpen.”
De accountant als hefboom voor betere dossiers
Voor een advocaat maakt een sterke accountant het verschil tussen theorie en praktijk. “Wij zijn altijd blij als er een goede accountant tussenkomt”, aldus Kris Du Bois. “Wanneer een dossier financieel duidelijk is, kunnen wij juridisch veel gerichter adviseren. In plaats van te moeten puzzelen met onvolledige of onsamenhangende informatie, focussen we op strategische keuzes. Alles gaat sneller en duidelijker dan wanneer de ondernemer zelf met – vaak onvolledige of achterhaalde – informatie komt.”
In M&A-dossiers ziet Du Bois het effect bijzonder scherp. “Een sterke accountant en een nauwe samenwerking met advocaten bij de start is vaak het verschil tussen een theoretisch correct contract en een goede en werkbare deal. De waardering, de cashflowprojecties, de fiscale implicaties: zonder degelijke financiële onderbouw blijft een contract een papieren oefening.”
“Wij zijn altijd blij als er een goede accountant tussenkomt.”
Van boekhouder naar strategisch adviseur
Volgens Du Bois staat de accountancysector voor een duidelijke evolutie. “De accountant evolueert van boekhouder naar strategisch adviseur. Automatisering en AI zullen veel werk overnemen. Wat overblijft – en belangrijker wordt – is strategisch advies op maat van de ondernemer, onderhandeling en samenwerking met andere adviseurs. Eigenlijk zien we dezelfde evolutie in de advocatuur.”
Een uitmuntende accountant is voor hem in de kmo bijna een externe CFO. “De beste accountants begrijpen hoe een onderneming echt werkt, en focussen dus niet louter op cijfers. Ze durven proactief adviseren en kunnen samenwerken met andere adviseurs. Ze zijn strategisch en op lange termijn bezig met de financiële gezondheid van een bedrijf.”
Eén team rond de ondernemer
Als Du Bois één aspect van de samenwerking zou mogen verbeteren, is het opnieuw de timing. “Vroeger en nog meer samenwerken in dossiers. Niet wanneer er al een probleem is, maar wanneer structuren worden opgezet. Dan kan je echt waarde creëren in plaats van problemen oplossen.”
Hij illustreert dat met een concreet voorbeeld. Een ondernemer wilde investeren in vastgoed en legde enkele koopovereenkomsten voor aan DGDM voor een juridische check. “Wij hebben toen uitgezoomd en gevraagd om ook de accountant te betrekken. Samen werkten we een familiale vastgoedstructuur uit, met een veel betere financiering, geïntegreerde successieplanning en vermeden fiscale risico’s. Voor onze cliënt voelde dat niet als verschillende adviseurs, maar als één team. Dat is eigenlijk hoe het hoort te zijn.”
“Een juridische structuur die boekhoudkundig of financieel niet werkt, is geen goede structuur. Accountants brengen financiële realiteit in juridische beslissingen.”
