De digitalisering van ondernemingen is niet langer een IT-project dat ergens naast de bedrijfsvoering loopt. Boekhouding, facturatie, klantenbeheer, personeelsadministratie en verkoop zijn steeds sterker met elkaar verbonden. Meer nog: volgens de Belgian Digital Economy Overview 2026 bereikte 84,35% van de Belgische kmo’s in 2025 minstens een basisniveau van digitale intensiteit. Deze positieve trend biedt mooie groeiopportuniteiten voor accountantskantoren.
Van cijfers naar digitale strategie
Voor kmo’s, die niet altijd over een eigen IT- of securityspecialist beschikken, groeit de accountant steeds meer uit tot een belangrijke gids in digitale transformatie. Als adviseur ken je de financiële processen van jouw klanten door en door. Je ziet waar tijd en geld verloren gaan en je hebt doorgaans een goed zicht op de informatiestromen binnen de onderneming. Waarom zou je dan niet mee nadenken over de vraag welke processen kunnen worden geautomatiseerd, welke software beter met elkaar kan worden verbonden of waar digitale investeringen werkelijk rendement opleveren?
Ook de ITAA-Barometer 2025 wijst duidelijk in die richting. 80 procent van de bevraagde accountants vindt het zijn plicht om klanten actief te begeleiden bij hun digitale transitie.
Tegelijk zien zeven op tien Belgische accountants AI als een hefboom voor meer gepersonaliseerd advies. De klassieke vertrouwensrelatie tussen ondernemer en accountant krijgt met andere woorden een digitale uitbreiding.
AI: van experiment naar praktische meerwaarde
AI zorgt voor een nieuwe laag in die adviesrol. Belgische kmo’s experimenteren volop met artificiële intelligentie, maar de vertaalslag van interessante technologie naar concrete bedrijfsprocessen blijkt minder evident. Volgens de Exact KMO Barometer 2026 gebruikt 81 procent van de Belgische kmo’s AI, maar haalt slechts 14 procent er structureel waarde uit.
Ook hier kun je als accountant een waardevolle sparringpartner zijn. Niet door je plots als AI-expert voor te doen, maar door de juiste vragen te stellen. Welke toepassingen leveren werkelijk iets op? Waar kan AI tijd besparen? Welke processen lenen zich voor automatisering en waar blijft menselijke controle noodzakelijk?
Daarnaast komen ook vragen rond data en vertrouwelijkheid steeds nadrukkelijker op tafel. Wat gebeurt er met informatie die medewerkers in een AI-tool invoeren? Welke gegevens mogen wel en niet worden gebruikt? Hoe controleer je of AI-output correct is?
Dat laatste is geen detail. ITAA benadrukt dat gevoelige klant- en bedrijfsgegevens niet zomaar in generatieve AI-tools thuishoren. Ook de Nederlandse NBA stelt dat AI voor accountants nooit een ‘black box’ mag zijn:
menselijke beoordeling, validatie en professionele verantwoordelijkheid blijven noodzakelijk. De accountant kan klanten dus helpen om AI niet alleen enthousiast, maar vooral verstandig te gebruiken.
Cybersecurity wordt een ondernemersrisico
Wie digitalisering zegt, moet ook naar cybersecurity kijken. Een gehackte onderneming kan immers niet alleen operationele problemen ondervinden, maar ook financiële schade, reputatieschade en zelfs juridische gevolgen oplopen. Toch is cybersecurity voor veel kleinere ondernemingen nog altijd iets waar men pas echt aan denkt wanneer het fout loopt.
UNIZO stelde eerder vast dat slechts ongeveer de helft van de Vlaamse ondernemingen minstens vier van zeven courante cybersecuritymaatregelen toepast. Dat toont dat er nog heel wat ruimte voor verbetering is.
Moet je als accountant dan een echte cybersecurityspecialist worden? Uiteraard niet. Jouw rol is veeleer die van een alerte vertrouwenspersoon die risico’s helpt herkennen en tijdig de juiste expertise inschakelt. Zo kun je jouw klanten attent maken op actiepunten zoals:
- Zijn back-ups voorzien?
- Is multifactor-authenticatie geactiveerd?
- Wie op kantoor heeft toegang tot financiële gegevens?
- Zijn betaalprocessen voldoende beveiligd?
- En wat gebeurt er wanneer de onderneming slachtoffer wordt van phishing of ransomware?
Ook voor jouw accountantskantoor zelf zijn dat trouwens relevante vragen. Want jouw medewerkers beheren vaak grote hoeveelheden gevoelige financiële en bedrijfsinformatie. Wie klanten adviseert over digitale risico’s, moet dus ook de eigen digitale huishouding op orde hebben. Practice what you preach…
