Accountants vertrekken in hun advies traditioneel vanuit cijfers. Balansen, marges en cashflowprojecties vormen de basis van bijna elk gesprek met een ondernemer. Toch ervaren veel accountants dat cijfers op zich niet volstaan om het gedrag van klanten volledig te verklaren. Twee ondernemingen kunnen financieel sterk op elkaar lijken, terwijl hun eigenaars totaal verschillend omgaan met investeringen, risico’s of groei. Waar de ene ondernemer snel kansen grijpt en bereid is te investeren, kiest de andere voor stabiliteit en reserves. Sommigen volgen advies nauwgezet op, terwijl anderen beslissingen uitstellen of aanbevelingen naast zich neerleggen.
Die verschillen hebben zelden te maken met kennis of intelligentie. Veel vaker spelen onderliggende overtuigingen over geld een rol. Hoe iemand naar geld kijkt, beïnvloedt immers hoe hij of zij risico’s inschat, beslissingen neemt en reageert op financieel advies. Voor accountants die ondernemers begeleiden, kan inzicht in dat geldgedrag daarom een waardevol hulpmiddel zijn.
Een ondernemer die voorzichtig is met geld, zal sneller overtuigd worden door duidelijke scenario’s, risicoanalyses en gefaseerde investeringen.
Kun je ondernemer zijn zonder om geld te geven?
Een vraag die daarbij regelmatig opduikt, is of een ondernemer eigenlijk wel om geld moet geven. In theorie kan iemand perfect ondernemen zonder dat geld de belangrijkste drijfveer is. Veel ondernemers starten immers vanuit andere motieven: de wens om autonoom te werken, passie voor een product, maatschappelijke impact of de ambitie om iets nieuws te bouwen.
Toch blijft geld in ondernemerschap een essentieel instrument. Wie volledig onverschillig staat tegenover geld, loopt het risico belangrijke aspecten van bedrijfsvoering te verwaarlozen. Prijszetting, cashflowbeheer, marges en investeringsbeslissingen vragen nu eenmaal aandacht.
In de praktijk zie je dan ook vaak dat ondernemers die minder affiniteit hebben met financiën, zich omringen met mensen die die rol opnemen. Dat kan een financieel sterke medeoprichter zijn, maar evengoed een accountant die de cijfers bewaakt en structuur brengt in de financiële besluitvorming. Voor accountants is het daarom belangrijk te begrijpen wat de ondernemer precies motiveert. Iemand die geld als een scorebord ziet, reageert immers anders op advies dan iemand die geld vooral als noodzakelijk middel beschouwt.
Overtuigingen over geld
Om financieel gedrag beter te begrijpen, kijken sommige modellen naar de overtuigingen die mensen al vroeg in hun leven ontwikkelen rond geld. Die overtuigingen beïnvloeden later hun financiële keuzes, vaak zonder dat ze zich daar bewust van zijn.
Enkele veelvoorkomende patronen zijn:
- Money Avoidance – geld wordt geassocieerd met schuld, materialisme of iets negatiefs
- Money Worship – het geloof dat meer geld automatisch tot meer geluk leidt
- Money Status – eigenwaarde wordt sterk gekoppeld aan rijkdom en status
- Money Vigilance – een sterke focus op sparen, voorzichtigheid en financiële controle
Daarnaast worden ondernemers soms ook beschreven aan de hand van herkenbare geldrollen:
- The Saver – financieel gedisciplineerd, maar soms te voorzichtig
- The Spender – gericht op groei, investeringen en levensstijl
- The Avoider – ontwijkt financiële beslissingen of stelt ze uit
- The Monk – ziet geld als iets onbelangrijks of zelfs negatiefs
Dergelijke profielen helpen je mee verklaren waarom sommige ondernemers risico’s vermijden, terwijl anderen net geneigd zijn om geld uit te geven of te investeren.
In theorie kan iemand perfect ondernemen zonder dat geld de belangrijkste drijfveer is. Veel ondernemers starten immers vanuit andere motieven.
Verschillende financiële gedragspatronen
Naast overtuigingen spelen ook concrete gedragspatronen een rol. Sommige ondernemers bouwen systematisch reserves op en nemen zelden financiële risico’s. Dat zorgt voor stabiliteit, maar kan soms ook groeikansen beperken.
Andere ondernemers hebben net een sterke neiging om te investeren en focussen vooral op expansie en opportuniteiten. Daarnaast zijn er ondernemers die financiële beslissingen liever uitstellen, bijvoorbeeld omdat ze zich minder comfortabel voelen bij cijfers. Ten slotte zijn er ondernemers die geld relatief onbelangrijk vinden en vooral gedreven worden door een missie of overtuiging. Zij kunnen inspirerende leiders zijn, maar lopen soms het risico om prijszetting, marges of rendement te onderschatten.
Twee ondernemingen kunnen financieel sterk op elkaar lijken, terwijl hun eigenaars totaal verschillend omgaan met investeringen, risico’s of groei. Waar de ene ondernemer snel kansen grijpt en bereid is te investeren, kiest de andere voor stabiliteit en reserves.
Geldprofiel als basis voor efficiënt klantadvies
Voor accountants ligt de waarde van deze inzichten vooral in het beter afstemmen van hun advies. Een ondernemer die voorzichtig is met geld, zal sneller overtuigd worden door duidelijke scenario’s, risicoanalyses en gefaseerde investeringen. Een groeigerichte ondernemer reageert doorgaans sterker op argumenten rond opportuniteiten, schaalbaarheid en rendement.
Door niet alleen naar de cijfers te kijken, maar ook naar het geldprofiel van de ondernemer, kunnen accountants hun advies beter laten aansluiten bij de manier waarop hun klanten denken en beslissen. Dat maakt fiscaal-financiële begeleiding niet alleen accurater, maar vaak ook effectiever.
Bronnen oa Mind Money Balance, Denise DT, Money Coaching Institute.
