Zowel in kmo’s als grotere ondernemingen zijn aandelenoptieplannen sterk in opmars. Ze bieden ondernemingen een manier om bedrijfsleiders en medewerkers te belonen én te motiveren op lange termijn. Toch blijft er één vraag hardnekkig terugkomen bij accountants: zijn de kosten verbonden aan dergelijke plannen fiscaal aftrekbaar? Het korte antwoord luidt: ja, maar enkel als aan strikte voorwaarden voldaan is. Wees ook voorzichtig bij de waardering van opties. Laat uw berekeningen certificeren.
Waarom zijn aandelenoptieplannen aftrekbaar?
De Belgische belastingadministratie hanteert hier de bezoldigingstheorie.
Een vennootschap kan een bedrijfsleider op drie manieren vergoeden voor zijn prestaties: in geld (bijvoorbeeld loon of tantièmes), via voordelen van alle aard (zoals een bedrijfswagen of gsm) of via aandelenopties.
Wordt voor deze laatste formule gekozen, dan geldt de toegekende optie als een bezoldiging in natura. Dat betekent dat de kost, mits correct onderbouwd, in principe aftrekbaar is als beroepskost.
De basis hiervoor vinden we terug in artikel 49 WIB92, dat stelt dat kosten enkel aftrekbaar zijn als ze tijdens het belastbaar tijdperk zijn gemaakt, bijdragen tot het verkrijgen of behouden van belastbare inkomsten, en werkelijk en verantwoord zijn. Een aandelenoptieplan voldoet doorgaans aan die criteria: het is een verloningsinstrument, de kost is objectief vast te stellen en het doel is het behouden of belonen van een bedrijfsleider.
“Zowel in kmo’s als grotere ondernemingen zijn aandelenoptieplannen sterk in opmars. Ze bieden ondernemingen een manier om bedrijfsleiders en medewerkers te belonen én te motiveren op lange termijn.”
Wat na de blokkeringstermijn?
Een belangrijk aspect bij aandelenoptieplannen is de blokkeringstermijn. Bij Call+ bedraagt die één jaar. Zodra deze termijn verstreken is, beschikt de bedrijfsleider over verschillende mogelijkheden. Hij of zij kan:
- de opties uitoefenen en de onderliggende aandelen verwerven, die hij of zij al dan niet op de markt verkoopt.
- de opties overdragen aan een derde, als het plan dat toelaat.
- ze verkopen aan de vennootschap die ze uitgaf, waarna die ze annuleert.
In dat laatste geval gaat het om een terugkoop door de vennootschap, wat fiscaal interessant is. Het wordt namelijk gezien als een manier om een contractuele verplichting tegenover de bedrijfsleider te beëindigen.
Marktgeruchten rond aftrekbaarheid van opties
Recent hebben enkele ongunstige beslissingen binnen de boekhoudsector vragen doen rijzen over de aftrekbaarheid van opties bij een terugkoop door de vennootschap. Dit heeft begrijpelijkerwijs tot bezorgdheid geleid.
Fiscaal advocaten Sébastien Watelet en Lisa Delinte van kantoor Andersen stellen gerust: deze beslissingen worden hoofdzakelijk verklaard door het feit dat het verband tussen de toekenning van de opties en de uitvoering van de prestaties door de vennootschap niet werd aangetoond.”
Met andere woorden, deze beslissingen raken niet aan het algemene principe van aftrekbaarheid, op voorwaarde dat de plannen correct gemotiveerd en gedocumenteerd zijn. Het is essentieel te kunnen aantonen dat de toekenning van de opties een bestanddeel vormt van de bezoldiging van de bestuurder als tegenprestatie voor de prestaties die hij voor de vennootschap levert.
“Sluit een duidelijke overeenkomst tussen vennootschap en bestuurder, waarin expliciet vermeld staat welke prestaties worden geleverd en hoe de vergoeding in de vorm van opties hiermee verband houdt.”
Wat kun je als accountant jouw klanten aanraden?
Enkele aanbevelingen die je jouw klanten kunt meegeven:
- Sluit een duidelijke overeenkomst tussen vennootschap en bestuurder, waarin expliciet vermeld staat welke prestaties worden geleverd en hoe de vergoeding in de vorm van opties hiermee verband houdt.
- Zorg dat de notulen van de algemene vergadering de verloningspolitiek uitgebreid toelichten en de link met prestaties expliciet maken.
- Houd bijkomende bewijsstukken bij, zoals timesheets of verslagen, zeker wanneer prestaties minder zichtbaar zijn in de boekhouding of de jaarrekening.
“Door vooraf voldoende aandacht te besteden aan deze bewijsvoering, verklein je het risico op discussies met de fiscus aanzienlijk.”
Let op voor een (over)waardering van opties
De waardering van opties in de financiële wereld is een complexe aangelegenheid. Er bestaan verschillende methodes om een optie te berekenen, zelfs wanneer deze dezelfde kenmerken heeft zoals looptijd en uitoefenprijs.
Zonder in te gaan op technische details, is het aan te raden om samen te werken met marktpartijen die niet alleen dezelfde waarderingsmethode hanteren bij zowel de uitgifte als de afwikkeling van een optie, maar die vooral ook een “redelijke” waardering toepassen. Zo blijft er samenhang bestaan met andere vormen van verloning.
Want als het fiscale verschil tussen een klassieke vergoeding en een optieregeling té groot of buitensporig wordt, bestaat het risico dat de toezichthouder deze methode aan banden legt.
Kortom: wees verstandig en blijf realistisch.
Als gespecialiseerde aanbieder van aandelenoptieplannen voor bedrijfsleiders ondersteunt Call+ accountantskantoren. Zij helpen accountants bij het opzetten en correct opstellen van de nodige documenten, zodat zij hun klanten professioneel kunnen begeleiden in het implementeren van aandelenoptieplannen voor bedrijfsleiders. De aandelenopties Call+ vallen onder een ruling, en de waarderingen worden extern gecontroleerd en gecertificeerd door actuarissen. Dit zorgt voor maximale zekerheid en transparantie.
Foto: Martin Servais en Michael Ninnin
