In 12 jaar is PIA Group uitgegroeid tot een van ’s lands grootste accountancy- en adviesgroepen. “Met 2.000 medewerkers zijn we uiteraard niet klein, maar hoe zal dat over vijf jaar zijn? Verder groeien is nodig om relevant te blijven.”
In 1999 nam de West-Vlaamse accountant Steven Brouckaert het kantoor Marel in Roeselare over, dat nog steeds deel uitmaakt van de groep. “We zijn eerst organisch gegroeid en in 2010 hebben we onze eerste overname gedaan.”
In 2012 dan zag Partners in Accountancy het levenslicht. Steven: “2018 was voor mij een sleuteljaar. Als groep waren we toen een 200-tal mensen sterk, en de vraag drong zich op: waar willen we in de toekomst naartoe? Niet alleen over 5 of 10 jaar, maar voor de volgende 25 jaar.”
“Een euro kun je maar één keer uitgeven, maar ik wou niet kiezen tussen verder groeien met kwalitatieve kantoren en investeren in onze structuur, in de ondersteuning van die kantoren. De intrede van investeringsmaatschappij Baltisse in 2019 maakte beiden mogelijk.”
Baltisse: een family office
Steven ging zelf aankloppen bij Baltisse. “Ik zag de evoluties in de accountancy in het buitenland en voelde de nood groeien aan een externe investeerder. Baltisse was niet de enige met wie ik heb gesproken, ik heb wel bewust voor hen gekozen.”
“Omwille van de middelen om te kunnen groeien, en omdat Baltisse een echte partner is. Het is geen pure private equity, Baltisse is een family office, met de middelen van de familie Balcaen. Dat maakt een visie op lange termijn mogelijk. Ook het ondernemende vond ik er. Ze challengen me.”
Razendsnelle groei in Nederland
In 2021 kreeg Partners in Accountancy z’n huidige naam: PIA Group. Een jaar later stak de groep de grens over naar Nederland.
“Vandaag telt PIA Group meer dan 2.000 medewerkers”, zegt Steven. “Twee derde in België, de rest in Nederland. We groeien daar zo snel omdat je in Nederland maar weinig kantoren meer hebt van 30, 40 man. De consolidatie kwam er vroeger op gang waardoor kantoren er vaak al 120 mensen tellen. Als je zulke overneemt, gaat het vooruit.”
Anders dan anders. Dat is, zegt Steven, de essentie van PIA’s strategie. “Ze mogen dat boven m’n bed hangen”, lacht hij.
“Wat maakt een accountancykantoor sterk? Persoonlijk contact met klanten en medewerkers. Nabijheid. Tegelijk wordt schaalgrootte almaar belangrijker. PIA biedt het beste van beide werelden.”
Lokaal ondernemerschap
“Wij zijn er om onze kantoren te versterken. Wat goed is voor het kantoor, is goed voor de groep, in die volgorde. Elke partner is aandeelhouder van de groep, maar het lokale ondernemerschap blijft essentieel. Evolueren, je eigen ding blijven doen, ondersteund door een groep.”
Je eigen ding blijven doen betekent bij PIA ook: je kantoornaam behouden. Steven: “Wij houden van sterke merken. En dus blijft je naam bestaan, met de toevoeging: powered by PIA Group. Want ook dat groepsmerk heeft z’n belang, onder meer voor rekrutering. Ik denk dat daar het grootste verschil zit met onze concullega’s: wij behouden het lokale DNA van onze kantoren.”
“Niet alleen de naam, niet alleen de locatie, ook de processen. Don’t fix what isn’t broken. Werkt een kantoor heel goed met Yuki, dan moeten wij daar Exact Online niet gaan binnenduwen. Nu: ook daar merk je consolidatie.”
“De meeste kantoren gebruiken een van de vier of vijf vooraanstaande accountancytools. In elk geval stormen we nooit ergens binnen om er alles te veranderen. Wel evolueren we graag mee met onze kantoren. Nieuwe tool, ander proces? Zorg dat je je mensen meekrijgt. Laat hen de voordelen ervan ondervinden. En geef hen de nodige tijd. Zo behoud je hen.”
Opletten met schaalgrootte in kmo-omgeving
Klinkt goed, alleen: tientallen merken, verschillende softwaretools, een lokale aanpak … Wordt dat niet behoorlijk complex allemaal? “Absoluut”, zegt Steven. “Het is een complexiteit waar we bewust voor kiezen. Binnen een overgenomen kantoor meteen alles uniformiseren: dat zou het makkelijkst zijn. Toch doen we dat niet.”
“De klanten van PIA Group zijn kmo’s. En hoewel schaalgrootte belangrijk is, moet je daar in een kmo-omgeving mee opletten. Kmo’s evolueren, maar willen geen revolutie. We gaan de werking van een kantoor dus nooit bruusk veranderen.”
“Een Big Four is heel goed in wat ze doen, voor een bepaald type klanten, met een bepaald type dienstverlening. Wij hebben andere klanten en een andere dienstverlening. Voor hen is het belangrijk dat onze kantoren hun eigenheid en lokale verankering behouden, ook al brengt dat voor de groep uitdagingen met zich mee.”
Vertrouwensband niet kwijtspelen
Een voorbeeld van die lokale verankering? “In Vlaanderen hebben we meer dan 50 vestigingen, daar zitten kantoren bij van meer dan 100 medewerkers maar ook sterke lokale spelers van 8 à 10 mensen. Je zou er kunnen doen samensmelten, maar dat doen we niet, of maar heel uitzonderlijk. Als je dat zomaar doet, ga je voorbij aan de redenen waarom de klanten net daar klant zijn, waarom de medewerkers precies in dat kantoor werken.”
“We zijn de vertrouwenspersoon van ondernemers, dat is het mooiste aan ons beroep. En dat mogen we niet kwijtspelen. Je hebt uitstekende bankiers en verzekeraars, maar als sector hebben zij zich bijna uitsluitend op digitalisatie en centralisatie gericht, waardoor ze de band met hun klanten verliezen.”
Stapsgewijze evolutie
Evolutie, geen revolutie: het geldt ook voor hoe PIA de medewerkers van een overgenomen kantoor benadert. “Ik vraag hen altijd om ons het voordeel van de twijfel te gunnen. Laat ons tonen dat we gaan doen wat we zeggen. En dat werkt: we hebben nog nooit een medewerker verloren door een overname.”
“Als er dingen verbeterd kunnen worden, gaan we dat niet laten. Stapsgewijs en in dialoog, niet na 1 of 5 dagen. Als je het DNA van een kantoor verandert, riskeer je medewerkers te verliezen.”
Hoe een kantoor bij PIA Group belandt? “We starten door heel veel met elkaar te praten”, zegt Steven. “Bij de meeste van die gesprekken ben ik zelf. Sinds oktober 2022 ben ik geen CEO meer maar uitvoerend voorzitter. M&A-trajecten zijn m’n belangrijkste bezigheid.”
Waarover zoal gepraat wordt? “We willen elkaar vooral beter leren kennen, elkaars DNA, de ambities. Van eerste gesprek tot toetreding mag je rekenen op 9 tot 12 maanden. Eens je dezelfde visie deelt, kom je er financieel en juridisch ook wel uit.”
Waardering op maat
We hebben het nog niet over waarderingen gehad. Hoe doet PIA dat? “Wij hebben geen uniforme manier om het financiële luik van een acquisitie aan te pakken”, zegt Steven. “Als je dat niet op maat benadert, vind ik dat weinig respectvol tegenover de persoon die het bedrijf heeft opgebouwd.”
“In tegenstelling tot vroeger kijken we niet meer naar de omzet maar naar de groei en rentabiliteit van een kantoor. Daarvan trachten we ons een toekomstbeeld te vormen. Dan speelt niet alleen de prijs een rol, maar ook de toekomstige verloning en de herinvestering. Al die aspecten hangen samen.”
Een kantoorhouder die voor PIA kiest, kiest voor ondernemerschap, zegt Steven. “Onze partners zijn gemiddeld 44 jaar. Jonger dan bij veel andere groepen. Het gaat om mensen die niet per se uit noodzaak aansluiting bij ons zoeken, maar vanuit ambitie. En net doordat we ons op zulke kantoren richten, ervaar ik niet echt concurrentie van de andere groepen.”
Handen bij aan het stuur
Door de vele overnames is PIA Group een klinkende naam geworden, en wordt Steven steeds vaker gecontacteerd. “Maar we kijken ook graag naar kantoren die niet te koop staan”, zegt hij. “Als wij een kantoor overnemen, halen we de handen van de zaakvoerder niet van het stuur. We plaatsen er onze handen bij. Ook na overname worden veel beslissingen door de kantoorhouder genomen. Dus zoeken we in de eerste plaats eigenaars die niet in een ‘verkoper-modus’ zitten.”
Dat kunnen kleinere kantoren zijn. “Maar ook meer mature kantoren zoeken nu aansluiting”, zegt Steven. “Ook zij zien de wereld snel veranderen: consolidatie, digitalisatie, medewerkersschaarste. Uitdagingen die ze liever in groep aanpakken.”
Bijkomende dienstverlening door overnames
Als lid van PIA Group kun je rekenen op ‘supporting services’. “In België ondersteunen een 70-tal mensen onze kantoren op het vlak van HR, IT, digitalisering, compliance, marketing …”, legt Steven uit. “Een ander team staat ter beschikking van onze klanten: van het klassieke tax & legal tot digitalisatie.”
Om die bijkomende dienstverlening mogelijk te maken, neemt PIA ook gespecialiseerde bedrijven over. Steven: “Comax voor digitale administratie, en Aquis, dat overnames begeleidt. Iets als transfer pricing gaan we niet aanbieden, da’s voor een ander type cliënteel. Maar we hebben wel vijf btw-specialisten die onze klanten en kantoren ontzorgen. Onze digitalisatie-experts begeleiden kmo’s op een no-nonsense manier in hun IT-uitdagingen.”
Onlangs nam PIA Cashaca over, een boekhoudtool voor starters en eenmanszaken. “Een atypische stap”, geeft Steven toe. “Voor alle duidelijkheid: PIA wordt geen softwarehuis. Met quasi alle tools op de markt werken we goed samen. Alleen moeten we erover waken dat we geen ‘nee’ zeggen tegen nieuwe klanten. Dat is vandaag heel moeilijk, dat weet ik, en ook wij voelen uiteraard de werkdruk.”
“De kleine, startende, digitale ondernemer, die via de tool zelf een deel van z’n boekhouding doet. Ik vind dat we die moeten omarmen.”
“Alleen: door starters te weigeren, blijven we als sector stilstaan. Je klanten die nu een mooie kmo hebben, zijn wellicht ooit gestart als eenmanszaak in hoofd- of bijberoep. Daarom zijn we in Cashaca gestapt: dat bedient een cliënteel dat onze sector meer en meer links laat liggen. De kleine, startende, digitale ondernemer, die via de tool zelf een deel van z’n boekhouding doet. Ik vind dat we die moeten omarmen.”
Toegevoegde waarde voor klanten en kantoren
“Als we extra dienstverlening of een investering overwegen, maken we altijd de oefening: welke toegevoegde waarde biedt dit onze klanten en kantoren. Met Cashaca is die toegevoegde waarde zeker aanwezig. Niet alleen voor starters, ook voor onze kantoren. In eenmanszaken kruipt heel wat tijd. Als je dat proces meer kunt digitaliseren, maak je bij je senior medewerkers wellicht wat tijd vrij.”
Hoever de ambities van PIA Group reiken? “We hebben uiteraard ambitie, maar die is niet becijferd”, aldus Steven. “In elk geval willen we anders blijven dan de anderen, en sterker staan door te groeien. Met 2.000 medewerkers zijn we vandaag absoluut niet klein, maar hoe zal dat over vijf jaar zijn, als je kijkt naar de evolutie in onze buurlanden?”
“We moeten blijven groeien om relevant te blijven. En daarbij opletten dat we niet té corporate worden. We moeten ons blijven in vraag stellen.”
Zij-instromers zelf opleiden
Of PIA ook door rekrutering groeit? “Net als de rest van de sector zoeken wij constant volk”, zegt Steven. “Onze 7 recruiters benaderen niet alleen accountancyprofielen maar ook zij-instromers. Mensen met een financieel of economische achtergrond. Die leiden we dan zelf op in boekhouding en fiscaliteit.”
Laatste vraag: hoe bereid je je als kantoorhouder best voor op een mogelijke overname? Steven: “Misschien vreemd dat ik dat zeg, maar voer gesprekken met zoveel mogelijk partijen. Enkel dan ga je de verschillen zien en kun je de keuze maken die voor jouw kantoor het best is.”
Dit artikel verscheen origineel in ons magazine van november 2024 en is nog steeds brandend actueel.
